Brievencollectie Mechteld van Gelre (ca. 1325-1384)

Oudste en grootste verzameling brieven in het Middelnederlands beter toegankelijk voor wetenschap en breed publiek

Het Huygens Instituut en het Gelders Archief werken samen om een unieke middeleeuwse bron te ontsluiten: brieven van, aan en over de middeleeuwse hertogin Mechteld van Gelre. Stichting PICA geeft hiervoor subsidie vanuit het programma Verbonden Digitaal Erfgoed. Met deze samenwerking worden de brieven inhoudelijk verder ontsloten en voor de wetenschap en een breed publiek toegankelijk gemaakt.

Afbeelding: brief met zegel. Gelders Archief.

In het Gelders Archief ligt een unieke collectie middeleeuwse brieven: 184 brieven gericht aan, geschreven door, of betrekking hebbende op hertogin Mechteld van Gelre (ca. 1325-1384). De collectie is de oudste en grootste verzameling brieven in het Middelnederlands. Het is bovendien heel bijzonder dat in deze vroege periode een vrouw functioneerde als het middelpunt van de macht.

Politiek en persoonlijk leven in de late middeleeuwen

De brieven, geschreven tussen ca. 1365 en 1380, hielden Mechteld op de hoogte van wat er gebeurde in de door haar bestuurde gebieden. De meeste briefzenders waren politieke en militaire bondgenoten van Mechteld, maar ze ontving ook brieven van familieleden, vriend(inn)en en dienaren.

De brieven vormen een unieke inkijk in het politieke en persoonlijk leven van laatmiddeleeuws Nederland. Ze zijn ook een belangrijke bron voor bijvoorbeeld de Nederlandse taal en naamgeving in deze regio en periode.

Beeld: Gelders Archief.

Belang voor historisch en taalkundig onderzoek

De collectie is digitaal beschikbaar bij het Gelders Archief, maar nog niet optimaal digitaal bruikbaar en herbruikbaar voor wetenschappelijk onderzoek. Dat is juist waar zowel het Huygens Instituut als het Gelders Archief zich voor willen inzetten: historische bronnen op een duurzame en brede manier ontsluiten.

Duurzame digitale ontsluiting en Linked Data

In deze samenwerking gaat het Gelders Archief de digitale foto’s van de documenten beschikbaar te maken in IIIF, de internationaal gedeelde standaard voor digitaal beeldmateriaal. Het archief zal ook zorgen voor een update en goede toegankelijkheid van de metadata van de documenten, en voor de toevoeging van Linked Data aan de dataset. Personen en plaatsen worden zo veel mogelijk geïdentificeerd en van een Linked Data id voorzien.

Digitale editie bij het Huygens Instituut

Bij het Huygens Instituut wordt een digitale editie voorbereid van de transcripties van de brieven. Hiervoor zal gebruik worden gemaakt van TEI-XML en eDITem, een gedeelde set templates voor online edities. De concrete uitvoering van het project ligt verder voor een groot deel in handen van Roos in’t Velt, die voor haar masterscriptie al uitgebreid onderzoek heeft gedaan naar de brieven. Overige medewerkers zijn Hennie Brugman (Digitale Infrastructuur KNAW), Rachel Westerveld (Gelders Archief) en Johan Oosterman (Radboud Universiteit).