Vincent van Gogh: de brieven

De volledige Engelstalige geannoteerde editie

De volledige, Engelstalige en geannoteerde, geïllustreerde uitgave van Vincent van Goghs brieven is online beschikbaar. Het Huygens Instituut verzorgde de digitale editie in samenwerking met het Van Gogh Museum, Amsterdam. De brieven zijn interessant voor zowel specialisten als het brede publiek en wereldwijd toegankelijk. De online editie geldt bovendien als een benchmark in de editiewetenschap. De editeurs waren Leo Jansen, Hans Luijten en Nienke Bakker.  

Afbeelding: Vincent van Gogh (1853 – 1890), Zelfportret, Parijs, zomer 1887. Collectie Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting).

Naar de online editie.

Waarom deze uitgave?

Rond 1990 bestond er bij kunsthistorici en conservatoren wereldwijd een duidelijke behoefte aan een volledige, Engelstalige uitgave van Van Goghs brieven, toegelicht met de meest actuele kennis. Het Van Gogh Museum en het Huygens Instituut bundelden hun expertise op het gebied van Van Gogh en editiewetenschap om dit mogelijk te maken.

De editeurs bedachten het inhoudelijke model van de editie, verzorgden de teksten, controleerden de vertalingen en deden onderzoek voor de annotaties en inleidingen. De IT-specialisten van het Huygens Instituut bouwden de digitale publicatieomgeving.

Voor een bredere verspreiding verscheen op basis van de digitale editie ook gedrukte uitgaves in het Nederlands, Frans en Engels, met ingekorte annotaties en inleidingen.

Naar het boek.

Het werk aan de brieven

Circa 900 brieven zijn rechtstreeks van de originele documenten getranscribeerd, waardoor fouten in eerdere uitgaven konden worden hersteld. Ook brieven die niet in de collectie van het Van Gogh Museum zaten (enkele tientallen) zijn elders in Europa en de Verenigde Staten geraadpleegd. Dit vormde de basis voor een nieuwe, betrouwbare Engelse vertaling.

De toelichtingen helpen om de historische, biografische en culturele contexten te begrijpen. Personen, kunsthistorische en biografische achtergronden en meer dan 2000 genoemde kunstwerken van Van Gogh en anderen zijn geïdentificeerd en waar mogelijk geïllustreerd.

Wie er verder aan meewerkten

Het project kwam mede tot stand dankzij de inzet van meer dan twintig stagiairs, enkele tijdelijke onderzoekers en een team van zes vertalers. Ook IT-specialisten van het Huygens Instituut, (beeld)redacteuren van het Van Gogh Museum en de uitgevers Mercatorfonds, Thames & Hudson en Actes Sud droegen bij. Samen realiseerden zij deze bijzondere editie.

Spin-offs en vervolgactiviteiten

Er waren tentoonstellingen in The Morgan Library, New York in 2007-2008, het Van Gogh Museum, Amsterdam in 2002,  2009, en online in 2020-2021 en in de Royal Academy in Londen in 2010. Daarnaast verscheen een ruime bloemlezing, vertaald in tien talen, en een kleinere bloemlezing die nog altijd in Nederlands en Engels wordt herdrukt. Er is ook een integrale Chinese vertaling. Voor speciale gelegenheden, zoals tentoonstellingen, werden kleinere selecties herdrukt.

Prijzen en erkenning

De gedrukte, complete editie werd bekroond met de Prijs van de Nederlandse Boekhandel en de Europa Nostra-award, waarmee het project erkenning kreeg voor zijn wetenschappelijke en culturele waarde.

Kunstenaarsbrieven

Vincent van Gogh: de brieven maakt deel uit van het overkoepelende project Kunstenaarsbrieven, waarin ook de correspondenties van Piet Mondriaan en Isaac Israëls aan Jo van Gogh-Bonger zijn opgenomen.