Enduring Empire

De doorwerking van vroeg-Nederlands kolonialisme in het hedendaagse Indonesië

Het project Enduring Empire onderzoekt hoe het vroege kolonialisme van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) in de 17e en 18e eeuw doorwerkt in de huidige sociaaleconomische structuren van Java in Indonesië. Op basis van recent gedigitaliseerde VOC-bronnen, AI-technieken en moderne statistische gegevens kunnen voor het eerst op grote schaal verbanden worden gelegd tussen vroegmoderne koloniale activiteiten en de invloed daarvan op de hedendaagse situatie.

Enduring Empire bouwt voort op het project GLOBALISE van het Huygens Instituut, het IISG en andere partners, waarin een groot deel van het VOC-archief beter toegankelijk wordt gemaakt. Enduring Empire gebruikt transcripties van circa 5 miljoen scans van VOC-documenten om data te verzamelen over infrastructuur, bevolkingssamenstelling en landgebruik. Aanvullende gegevens worden met behulp van AI-technieken uit historische kaarten en plattegronden gehaald. Deze historische data worden geanalyseerd in samenhang met moderne sociaaleconomische statistieken van het Indonesische bureau voor de statistiek (BPS).

Kijken naar de blijvende sporen van kolonisatie

De centrale vraag is of en hoe de aanwezigheid en activiteiten van de VOC blijvende sporen hebben nagelaten in de huidige economische en sociale structuren op Java. Het project sluit aan bij internationaal invloedrijke studies naar de langetermijneffecten van kolonialisme, zoals het werk van Nobelprijswinnaars Acemoglu, Johnson en Robinson. Waar zulke studies zich eerder richtten op de 19e en 20e eeuw, maakt de beschikbaarheid van nieuwe digitale bronnen en data-extractietechnieken het nu mogelijk om verder terug te gaan in de tijd.

Zowel kwantitatief als kwalitatief onderzoek

Enduring Empire combineert kwantitatieve en kwalitatieve methoden. Het kwantitatieve onderdeel bestaat uit econometrische analyses die causale verbanden onderzoeken tussen oude VOC-gegevens en hedendaagse sociaaleconomische indicatoren. Zo wordt bijvoorbeeld getest of vroegmoderne VOC-infrastructuur invloed heeft gehad op de economische ontwikkeling van specifieke regio’s.

Gezicht op de bergen Salaka en Pangrango op Java, vanuit Buitenzorg (nu Bogor), 1769. Links een laag gebouw waar de Nederlandse vlag uithangt. Collectie Rijksmuseum.

Daarnaast vindt kwalitatief onderzoek plaats, onder meer op basis van historische beschrijvingen en secundaire literatuur. Dit is onmisbaar om de uitkomsten van de data-analyse te duiden in hun historische context: wat betekenen de patronen en hoe passen ze in de bestaande kennis over de geschiedenis van Java?

Alle datasets en annotaties die binnen Enduring Empire worden ontwikkeld, zullen open access beschikbaar komen, zodat andere onderzoekers ze vrij kunnen hergebruiken.

Samenwerkingsverbanden

Enduring Empire is een samenwerking tussen het Huygens Instituut en de Erasmus School of Economics. Het Huygens Instituut brengt expertise in op het gebied van VOC-bronnen en digitale methoden; de Erasmus School of Economics levert kennis over causaliteitsanalyse en ontwikkelingseconomie. Daarnaast wordt samengewerkt met Indonesische wetenschappelijke partners, zowel voor methodologische kennisuitwisseling als voor aansluiting bij het lokale onderzoeksveld, zoals BRIN en het Indonesische bureau voor de statistiek (BPS).

Skyline van Jakarta met op de achtergrond de bergen Salak en Pangrango, 2022. Beeld: Vecteezy.com.