Gewestelijke Financiƫn ten tijde van de Republiek der Verenigde Nederlanden 1572-1795

Bewerkt door W. Fritschy, L. van der Ent, V. Enthoven, R. Liesker, S.W. Verstegen, C. Trompetter en W. Veenstra.

Met deze database en online editie worden de belangrijkste basisgegevens betreffende de overheidsfinanciĆ«n van vĆ³Ć³r 1795 in Nederland ontsloten. Het betreft de financiĆ«n van de verschillende gewesten, die ten gevolge van het federatieve karakter van de oude Republiek der Verenigde Nederlanden veel belangrijker waren voor het functioneren van de staat dan de zogenaamde “generaliteitsfinanciĆ«n”. Er werden zo homogeen mogelijke reeksen gegevens verzameld over inkomsten uit belastingen en leningen en over uitgaven ten behoeve van de generaliteit en ten behoeve van elk gewest zelf.

Het beschikbaar gemaakte cijfermateriaal heeft betrekking op de gewesten Overijssel, Drenthe, Groningen, Holland, Utrecht, Friesland en Zeeland. Voor het gewest Gelderland bleek er te weinig archiefmateriaal bewaard gebleven. Tevens moest worden afgezien van het plan om ook een deel aan het generaliteitsgewest Staats-Brabant te wijden; het beschikbare archiefmateriaal bleek in dit geval te omvangrijk en bij gebrek aan samenvattende gegevens te ontoegankelijk.

Het ontsloten materiaal wordt op twee verschillende manieren gepresenteerd. De uitgave in boekvorm bevat een selectie en bewerking van de gegevens in de vorm van samenvoegingen van bedragen en herschikkingen van de posten in de bron. Het boek bevat tevens de inleiding en de toelichtingen op het materiaal. Daarnaast zijn elektronische bestanden gevormd. Deze bieden een toegang tot het materiaal zo dicht mogelijk bij de bron zelf.
De over de gewestelijke financiƫn verzamelde basisgegevens zijn online beschikbaar in de vorm van een database. Voor het gewest Holland is tevens een in 1755 opgestelde Memorie van de financiƫn van Holland en West-Friesland integraal toegankelijk gemaakt. De uitgave in boekvorm verschaft ook over deze bron nadere informatie. Bovendien is in het boek over Holland een poging gedaan de inkomsten en uitgaven voor de periode 1572 tot 1668, waarvoor weinig bronnenmateriaal bewaard was gebleven, te reconstrueren. Ook deze reconstructie en de bijbehorende verantwoording zijn online beschikbaar.Alle opgenomen bedragen luiden in Hollandse guldens uit de tijd zelf.

De gebruiker dient zich ervan bewust te zijn dat het bronnenmateriaal dat de grondslag voor de elektronische bestanden heeft gevormd niet alleen lacuneus is, maar bovendien zowel divers als complex van karakter. Gebruik van de elektronische bestanden zonder gelijktijdige raadpleging van de toelichtingen in de bijbehorende gedrukte en inmiddels ook gedigitaliseerde publicatie(s) wordt daarom afgeraden.