Nederlands | English
 

Missie/Corporate Story

 

Het Huygens ING onderzoekt teksten en bronnen uit het verleden met behulp van nieuwe methoden en technieken. Het instituut staat voor innovatie in de onderzoeksmethoden, maar ook voor een beter begrip van de Nederlandse cultuur en geschiedenis bij een breed publiek.

Teksten en bronnen uit het Nederlandse verleden, dat is waar het bij ons om draait. Manuscripten, brieven, gedrukte werken, oorkonden, dichtbundels, dagboeken, notulen en al het andere geschreven erfgoed, uit alle tijden. Hoe moeten wij dit begrijpen? Nauwelijks leesbare handschriften, uitgestorven talen, fragmentarische overlevering, maar ook de overdaad aan informatiedragers uit het recente verleden: het stelt ons voor raadsels. Uiterst lastig te ontrafelen, moeilijk te interpreteren. Toch is dat wat we willen: de geheimen van ons verleden ontsluieren, de voortbrengselen van onze culturen doorgronden en het in onze ogen meest waardevolle ervan doorgeven aan nieuwe generaties. Dat draagt bij aan een goed functionerende samenleving.

Dit type onderzoek vraagt om diepgaande kennis en specialistische vaardigheden. En om een centrum waarin deze expertise van onderzoekers en andere professionals is samengevoegd. Dat is het Huygens ING. We hebben historici en letterkundigen voor alle tijdvakken, onder wie specialisten in disciplines als Middeleeuws Latijn en Neolatijn, paleografie, codicologie, Middelnederlands, vroegmodern Nederlands en editiewetenschap. Deze traditionele humaniora-expertise, die nationaal en internationaal steeds schaarser wordt, koesteren we heel bewust, omdat het ons als instituut onderscheidt en een voorsprong geeft in de geesteswetenschappelijke onderzoekswereld. Wat het Huygens ING daarnaast bijzonder maakt, is dat de geesteswetenschappers onder één dak dagelijks nauw samenwerken met een heel ander soort experts: informatici, digital humanities-specialisten en een groot team van softwareontwikkelaars.

We zien onszelf dan ook als een geesteswetenschappelijk laboratorium, waarin we nieuwe methodes ontwikkelen, testen en toepassen om meer en andere informatie uit de bronnen te halen dan tot nu toe mogelijk was. Dat is een nieuwe aanpak binnen de humaniora. Het Huygens ING wil nieuwe onderzoeksvragen stellen, oude beter beantwoorden en de antwoorden met veel meer data kunnen onderbouwen. We bouwen en bevragen grote tekstcorpora en datasets met honderdduizenden records. De tools die nodig zijn voor onze onderzoeksprojecten, ontwikkelen we ook zelf.

Met dit zoeken naar nieuwe wegen leveren we een bijdrage aan de innovatie van de Nederlandse en internationale geesteswetenschappen. Inhoudelijk zijn we zelf vooral geïnteresseerd in de historische ontwikkeling van instituties, de wetenschap en de letterkunde. Dat is de nadruk die we leggen binnen het wetenschappelijke domein van de Nederlandse geschiedenis en cultuur. Ons onderzoeksprogramma sluit aan bij nationaal en internationaal van belang gevonden thema’s en geeft hieraan mede richting. Uitgaand van onze expertise maken we duidelijke keuzes om versnippering te voorkomen.

We verrichten geavanceerd onderzoek, maar niet in een ivoren toren. We werken veel samen met universiteiten, onderzoeksinstituten en cultureel erfgoedinstellingen en zorgen ervoor dat onze kennis ook bij studenten terecht komt. Daarom zijn nogal wat van onze senioronderzoekers ook parttime hoogleraar bij Nederlandse universiteiten. Zo brengen we onze kennis rechtstreeks over op nieuwe generaties. Omgekeerd houdt het contact met studenten en stagiaires ons fris en alert. Maar we willen ook een breed publiek aanspreken, iedereen die geïnteresseerd is in geschiedenis of literatuur. Dat doen we met hoogwaardige producten als de (digitale) brieveneditie van Vincent van Gogh of Bioport, een website met inmiddels meer dan 70.000 biografische portretten van Nederlanders uit alle eeuwen. Modern geesteswetenschappelijk onderzoek levert in onze visie meer dan de gebruikelijke monografieën, bundels en wetenschappelijke artikelen: we produceren websites, (verrijkte) corpora, databases, bronnenpublicaties, tekstedities en digitaal onderzoeksgereedschap.

Onze digitale publicaties zijn in open access beschikbaar, niet enkel voor wetenschappers, maar voor iedereen met historische of culturele interesse. De gebruikersaantallen van onze diverse online publicaties getuigen daarvan.

Ons instituut is met zo’n honderd medewerkers het grootste geesteswetenschappelijke onderzoeksinstituut van Nederland. Het is het resultaat van een langjarige reeks van fusies. Wij zijn uiteindelijk ontstaan uit een samenvoeging van het Huygens Instituut (KNAW) en het Instituut voor Nederlandse Geschiedenis (NWO). De logica achter dit meer dan een eeuwlange fusieproces is dat alle opgenomen organisaties in feite één en dezelfde lijfspreuk hadden: ad fontes, terug naar de bron. Vandaag de dag is dat nog steeds waarvoor we staan, al gaat het ons er niet alleen meer om de bronnen voor anderen toegankelijk te maken. We stellen onze eigen onderzoeksvragen.

De status van KNAW-instituut en het grootste humanioraonderzoeksinstituut van Nederland vraagt om een stevige ambitie. Die is er: internationaal willen wij vooroplopen op het gebied van tekst- en bronnenonderzoek. Onze (digitale) edities, bronnenpublicaties en daaraan gerelateerde tools moeten de toon zetten: technisch en methodologisch vooroplopend, theoretisch vernieuwend op het gewaagde af. Maar ook voor ons op de inhoud gerichte onderzoek leggen we de lat niet laag. Voor wat betreft onze drie speerpunten – Nederlandse institutionele geschiedenis, wetenschapsgeschiedenis en letterkunde – bepalen we nationaal mede de agenda en zijn we internationaal een erkende speler.