Nederlands | English
 

Herman Brinkman wint Kruyskampprijs 2018

De Kruyskampprijs 2018 is toegekend aan Herman Brinkman (Huygens ING) en Ike de Loos (†) voor hun monumentale editie van het Gruuthuse-handschrift.

De Maatschappij der Nederlandse Letterkunde heeft de Kruyskampprijs 2018 toegekend aan Herman Brinkman voor zijn kritische editie van het beroemde Middelnederlandse Gruuthuse-handschrift. De jury classificeert deze eerste integrale editie als “monumentaal”. Zij roemt de combinatie van niveau en volledigheid. Wat volgens de jury extra bijzonder is bij zo’n klassiek handschrift. De prijs kwam voor Brinkman geheel onverwacht. ‘En vandaag is mijn laatste werkdag, De editie kwam tot stand in zeer nauwe samenwerking met de Koninklijke Bibliotheek en verscheen in 2015 bij Uitgeverij Verloren. De nu bekroonde editie is mede vervaardigd door musicologe Ike de Loos. Zij overleed in 2010. Het boek is opgedragen ter nagedachtenis van De Loos.

Het Gruuthuse-handschrift zelf is tot stand gekomen tussen 1405 en 1410. Het is een unieke en grote inspiratiebron voor onderzoekers naar de Nederlandstalige literatuur. De meeste liederen, gebeden en gedichten in dit handschrift komen namelijk in geen enkele andere bron voor. Het handschrift ontleent zijn naam aan de rijke Brugse koopman Gruuthuse.Hij kreeg het manuscript rond 1460 in zijn bezit en zette bij die gelegenheid zijn naam en wapenschild in het handschrift.
Gruuthuse handschrift lowres

Uit het rapport van de Commissie van voordracht:

Ronduit spannend is de inleiding op de nieuwe editie, waarin de onderhandelingen over de overgang naar publiek bezit worden beschreven, inclusief afketsende voorstellen, nieuwe onderhandelingen en geheimhoudingsplicht. Superieur aan de inleiding is evenwel de interdisciplinaire opzet en de compleetheid ervan: er is aandacht voor codicologie, paleografie, taal- en letterkunde, musicologie en de historische context, waarbij nieuwe observaties worden gecombineerd met een overzicht en een kritische weging van ruim anderhalve eeuw Gruuthuseonderzoek, en dat alles opgeschreven in een uiterst leesbare stijl.

Het niveau van de editie zelf is al even hoog, wat niet alleen blijkt uit de handzame tekstverklaringen bij alle 172 gebeden, liederen en gedichten, maar ook uit de meer dan vierhonderd bladzijden tellende commentaar en aantekeningen, ondergebracht in een aparte band. Daarin wordt elke tekst getypeerd en geïnterpreteerd op basis van de beschikbare literatuur.

Een monumentale editie verdient een zorgvuldige uitgave, zoals deze gebonden, prettig leesbare, van een leeslint voorziene en ondanks de omvang toch handzame editie in twee delen door uitgeverij Verloren.

De Kruyskampprijs is ingesteld in 2006 en is in de taal van het reglement een ‘prijs voor een in druk verschenen specialistisch dan wel voor een breder publiek bestemd werk op het gebied van de Nederlandse lexicografie, de Nederlandse lexicologie of de editie en annotatie van oude Nederlandse teksten’. Het te bekronen werk moet voor het eerst in druk verschenen zijn in boek of tijdschrift in de zes jaar voorafgaande aan het jaar waarin de prijs wordt verleend. Dit jaar was de teksteditie aan de beurt. Het bekroonde werk verscheen in 2015 en is uitgegeven door uitgeverij Verloren in Hilversum. De prijs bestaat uit een oorkonde en 3.000 euro.

De prijs wordt uitgereikt tijdens de Laureatenmiddag van de MNL op zaterdag 29 september 14.00 uur in het Academiegebouw, Rapenburg 73 te Leiden.

De Commissie van voordracht bestond uit Wim van Anrooij, Maartje De Wilde en Gijsbert Rutten.

Eerdere laureaten van de Kruyskampprijs (teksteditie) zijn Willem Wilmink, Frank Willaert, Veerle Fraeters en Louis Grijp, Hans Luijten, Wim Hüsken.