Nederlands | English
 

Jos Gabriëls

  • Dr Jos Gabriëls
  • Senior researcher
  • Department of History
  • Specialisation: political and military history 1780-1815
  • jos.gabriels@huygens.knaw.nl
  • +31 (0)70 – 315 64 29

Biography

Jos Gabriëls studied History at Leiden University, after which he worked in the History section there. He also worked at the Biographical Archives of the Parlementary Documentation Centre in The Hague. In 1989 he gained his Ph.D. cum laude with a thesis on the institutional-political structure of the Republiek der Verenigde Nederlanden (Republic of the Seven United Provinces) in the second half of the eighteenth century.

In 1990 he was employed by Huygens ING, where he was the editing secretary of the ‘Biografisch Woordenboek van Nederland: 1880-2000’ until 2008. Since January 2010 he has been the final editor of the ‘Biografisch Woordenboek van Nederland: 1780-1830’.

For the NWO-project ‘Monarchy in Turmoil: Rulers, Courts and Politics in the Netherlands and Germany, c.1780 – c.1820’ , Gabriëls conducts comparative research in the Napoleonic courts of Louis Bonaparte, king of Holland (1806-1810) and Jérôme Bonaparte, king of Westphalia (1807-1813).

Research and other projects

Major publications

Publications

 Institutional publications:

Other publications:

  • ‘”De Edel Mogende Heeren Gecommitteerde Raaden van de Staaten van Holland en Westvriesland”, 1747-1795. Aspecten van buitencommissie op gewestelijk niveau’, in Tijdschrift voor Geschiedenis 94 (1981) 527-564 [Doctoraalscriptie Universiteit Leiden].
  • ‘Patrizier und Regenten. Städtische Eliten in den nördlichen Niederlanden, 1500-1850′, in Bürgerliche Eliten in den Niederlanden und in Nordwestdeutschland. Studien zur Sozialgeschichte des europäischen Bürgertums im Mittelalter und in der Neuzeit. Onder red. van H. Schilling en H.A. Diederiks (Keulen 1985) 37-64.
  • ‘Het moderne onderzoek naar elites. Een korte impressie’, in Spiegel Historiael 21 (1986) 276-279.
  • ‘Het onderzoek naar het stedelijk regentenpatriciaat tijdens de Republiek. Een historiografische schets’, in Nederlands Archievenblad 91 (1987) 201-220.
  • De heren als dienaren en de dienaar als heer. Het stadhouderlijk stelsel in de tweede helft van de achttiende eeuw (‘s-Gravenhage 1990) [Proefschrift Universiteit Leiden].
  • ‘Portretten in miniatuur. Het Biografisch Woordenboek van Nederland’, in Aspecten van de historische biografie. Onder red. van B. Toussaint en P. van der Velde (Kampen 1992) 50-64.
  • ‘Sigismund Vincent Gustaaf Lodewijk van Heiden Hompesch (1731-1790), drost van Twente en Salland’, in Overijsselse biografieën III. Onder red. van J. Folkerts [e.a.] (1993) 49-53.
  • ‘De romanticus als neuroticus. Stendhal op de divan”, in Biografie Bulletin 8 (1994) 217-230.
  • Lemmata ‘J.H. Been (1859-1930), schrijver en archivaris’; ‘J. Duiker (1890-1935), architect’; ‘R. Hynckes (1893-1973), schilder’; ‘P.J. Kuhn (1910-1966), tekenaar’; ‘Ch. F. Pahud de Mortanges (1896-1971), legerofficier en sportman’; ‘S.[H.] de Roos (1877-1962), typograaf’; ‘Sophia F.W. Stein (1892-1973), actrice en cabaretière’, in Biografisch Woordenboek van Nederland IV (‘s-Gravenhage 1994).
  • ‘”A valuable thing for generations!” De Dictionary of National Biography, 1881-1901′, in Tijdschrift voor Geschiedenis 108 (1995) 499-518.
  • ‘Het hof van prins Willem V in 1768. Een momentopname’, in Jaarboek Oranje-Nassau Museum 1995 (Rotterdam 1996) 94-128.
  • ‘De kleur van Nelsons sokken. De verdiensten van de persoonlijke biografie’, in Biografie Bulletin 6 (1996) 167-176.
  • ‘Heeft de echte Jacqueline Kennedy/Onassis echt bestaan. De biografie als iconografie’, in Biografie Bulletin 7 (1997) 28-38.
  • ‘”A game of love”. Admiraal Fisher en zijn verliefde biografe’, in Biografie Bulletin 7 (1997) 242-250.
  • ‘”De afwijkende positie waarin ik mij bevind”. Koningin Victoria en het probleem van een vrouw op de troon’, in Biografie Bulletin 8 (1998) 201-210.
  • ‘”De tirannij van zekere oogen”. Prins Willem IV en de vrijage van jonker Jan van Borssele, Representant van de Eerste Edele in Zeeland’, in Jaarboek Oranje-Nassau Museum 1997 (Rotterdam 1998) 96-131.
  • ‘De schoonheid van het kwaad. Over slechte mensen en mensen met slechte eigenschappen’, in Biografie Bulletin 8 (1998) 240-254.
  • ‘Een leven tussen lelies en lupines. Vita Sackville-West als onderwerp van een “tuiniersbiografie”‘, in Biografie Bulletin 9 (1999) 159-169.
  • ‘Tweemaal in ballingschap. Het verblijf van prins Willem V in Gelderland (1785-1787) en in Groot-Brittannië (1795-1801)’, in Tijdschrift voor Geschiedenis 112 (1999) 323-352.
  • ‘”Een persoonlijke queeste”. De biografische speurtocht als biografisch genre’, in Biografie Bulletin 9 (1999) 279-289.
  • ‘Willem Frans Godard baron van Lynden tot Hemmen (1729-1787), adellijk regent en stadhouderlijk raadsman’, in Biografisch Woordenboek Gelderland II (2000) 66-68.
  • Lemmata ‘Lily G.M.H. Bouwmeester (1901-1993), actrice’; ‘Gerarda Brautigam (1913-1982), journaliste en politica’; ‘Simon van Collem (1919-1989), journalist en omroepmedewerker’; ‘I.L.B.E. van Dommelen (1883-1934), acteur [artiestennaam: Lou Tellegen]‘; ‘Olga G.A. de Haas (1944-1978), danseres’; Herman J. van Hugten (1915-1993), acteur en zanger [artiestennaam: Herbert Joeks]‘; ‘Wilhelm Kweksilber (1912-1988), publicist en criticus [pseudoniem: H. Wielek]‘; ‘Sara C. Otte (1917-1991), actrice’, in Biografisch Woordenboek van Nederland V (‘s-Gravenhage 2001). Zie de Index.
  • ‘In het voetspoor van “Vader Abraham”. Het leven van president Lincoln als biografisch reisverslag’, in Biografie Bulletin 11 (2001) 132-139.
  • ‘Het kleine paard van de grote keizer. De biografische raadsels rond Napoleons schimmel, in Biografie Bulletin 11 (2001) 41-50.
  • ‘Cornelis Rudolphus Theodorus baron Krayenhoff (1758-1840), legerofficier en vestingbouwkundige’, in Biografisch Woordenboek Gelderland III (2002) 88-91.
  • ‘Tussen Groot-Brittannië en Frankrijk. De landstrijdkrachten van een onmachtige mogendheid, 1763-1815′, in Met man en macht. De militaire geschiedenis van Nederland, 1550-2000. Onder red. van J.R. Bruijn en C.B. Wels (Amsterdam 2003) 143-178.
  • ‘David Hendrik Chassé (1765-1849), legerofficier’, in Biografisch Woordenboek Gelderland. Onder eindred. van J.A.E. Kuys IV (Hilversum 2004) 51-54.
  • ‘De commiezen van de Keizer. Over de invloed, trouw en talenten van Napoleons naaste medewerkers’, in Tijdschrift voor Geschiedenis 117 (2004) 543-565.
  • ‘De slag bij Waterloo (1815)’, in Verzameld verleden. Veertig gedenkwaardige momenten en figuren uit de vaderlandse geschiedenis. Onder red. van Els Kloek (Hilversum 2004) 108-112.
  • ‘Maria Aletta Hulshoff (1781-1846), politiek activiste en publiciste’, in Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland [Digitale publicatie 2004].
  • ‘Hortense Eugénie Cécile de Beauharnais (1783-1837), koningin van Holland’, in Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland [Digitale publicatie 2005].
  • ‘Reine de Hollande. Hortense de Beauharnais, de eerste koningin van Holland (1806-1810)’, in Spiegel Historiael 39 (2005) 322-327.
  • ‘Willem Frans Godard baron van Lynden tot Hemmen (1729-1787), adellijk regent en stadhouderlijk raadsman’, in Het Lyndenblad nr. 18 (maart 2006) 6-10 [Herdruk lemma uit 2000].
  • ‘Een militair op de troon?’ Koning Lodewijk en de strijdkrachten’, in De Negentiende Eeuw 29 (2006) 230-241.
  • ‘Het kleine paard van de grote keizer. De biografische raadsels rond Napoleons schimmel’, in Bespottelijk, maar aangenaam. De biografie in Nederland. Onder red. van Arjen Fortuin en Joke Linders (Amsterdam 2007) 137-145 [Herdruk artikel uit 2001].
  • ‘Carel Hendrik graaf VerHuell (1764-1845), marineofficier, minister en diplomaat’, in Biografisch Woordenboek Gelderland. Onder eindred. van J.A.E. Kuys VI (Hilversum 2007) 129-132.
  • LemmataMary Servaes-Bey [artiestennaam: Zangeres zonder Naam] (1919-1998) zangeres’en
  • ‘M.H. Poortvliet (1932-1995) illustrator’, in Biografisch Woordenboek van Nederland VI (‘s-Gravenhage 2008) 15-18 en 376-379.
  • ‘Un militaire sur le trône? Le roi Louis et les forces armées’, in Louis Bonaparte, roi de Hollande. Onder red. van Annie Jourdan (Parijs 2010) 145-156 [Vertaling artikel uit 2006].
  • Lemma Willem Gustaaf Frederik graaf Bentinck van Rhoon (1762-1835) bestuurder’, in Biografisch Woordenboek van Nederland: 1780-1830 [Digitale publicatie 2010].
  • ‘Het hof dat geen hof mocht heten. De monarchisering van de Franse Republiek tijdens het Consulaat van Napoleon Bonaparte, 1799-1804′, in Tijdschrift voor Geschiedenis 123 (2010) 354-369.
  • Lemma ‘Jean-Baptiste Van Merlen (1772-1815) legerofficier’, in Biografisch Woordenboek van Nederland: 1780-1830 [Digitale publicatie 2011].
  • Lemma ‘Hendrik van Stralen [Jz.] (1751-1822) bestuurder en minister’, in Biografisch Woordenboek van Nederland: 1780-1830 [Digitale publicatie 2012]
  • ‘Betrouwbaar of bekwaam. Ideologie en professionalisme bij de keuze van generaals voor het nieuwe Nederlandse leger, 1814-1815′, in Tijdschrift voor Geschiedenis 126 (2013) 34-55.
  • ‘Het begin van Napoleons einde. De Volkerenslag bij Leipzig (16-19 oktober 1813)’, in Geschiedenis Magazine 48 (sept. 2013) nr. 6, 30-35.
  • ‘Völkerschlacht’, in Historiek. Online Geschiedenismagazine (16 okt. 2013) [Digitale publicatie].
  • ‘Douanehuisjes’, in Historiek. Online Geschiedenismagazine (13 nov. 2013) [Digitale publicatie].
  • ‘Oranje ….. of toch weer Bonaparte? Hollands eerste koning probeerde het in 1813 opnieuw’, in Geschiedenis Magazine 48 (nov. 2013) nr. 8, 20-23.
  • ‘Bij Arnhem begon de victorie!’, in Historiek. Online Geschiedenismagazine (6 dec. 2013) [Digitale publicatie].
  • ‘Grondwet nr. 5′, in Historiek. Online Geschiedenismagazine (11 mrt. 2014) [Digitale publicatie].
  • ‘Een alternatief voor de troon’, in: Historici.nl (31 mrt. 2014) [Digitale publicatie].
  • ‘Het doorijzen van de Karnemelksloot‘, in: Historiek. Online Geschiedenismagazine (17 mei 2014) [Digitale publicatie].
  • ‘Diplomatie van de duivel. Talleyrand en het Congres van Wenen (1814-1815)’, in: Geschiedenis Magazine 49 (sept. 2014) 14-19.
  • ‘”Een taak die zonder einde is”. Een levensschets van Henk Nellen’, in: Jos Gabriëls e.a. (red.), In vriendschap en vertrouwen. Cultuurhistorische essays over confidentialiteit (Hilversum 2014)21-34.
  • ‘Een bijzonder geschenk: De gevoelens van generaal Janssens voor keizerin Joséphine (1800-1814)’, in: Jos Gabriëls e.a. (red.), In vriendschap en vertrouwen. Cultuurhistorische essays over confidentialiteit (Hilversum 2014) 108-116.
  • ‘De “Held van Waterloo”
  • ? De Prins van Oranje tijdens de veldtocht van 1815’, in: Geschiedenis Magazine 50 (juni 2015) 12-17.
  • ‘De vele levens van Herman Willem Daendels’, in: Geschiedenis Magazine 50 (juli 2015) 46-48.
  • Harmen Jan van der Wyck (1769-1847), legerofficier, waterstaatkundige en tekenaar’, in: Biografisch Woordenboek van Nederland 1780-1830 (15 feb. 2016) [Digitale publicatie].
  • ‘Cutting the Cake. The Congress of Vienna in British, French and German political Caricature’, in: European Review of History / Revue européenne d’histoire (27 mei 2016) [Digitale publicatie].
  • ‘Lodewijk XVIII, koning ná Napoleon’, in: Geschiedenis Magazine 51  (juli/aug. 2016) 44-49.
  • “The Belgians ran at the first shot”. De slag bij Waterloo en de retoriek van de lafheid’, in: Tijdschrift voor Geschiedenis 129 (2016) 523-543.
  •  ‘Napoleons woestijnruiters’, in: Geschiedenis Magazine 52 (sept. 2017) 12-16
  • ‘Het heimelijke hof van Napoleon. De terugkeer van de monarchie in Frankrijk’, in: Geschiedenis Magazine 53 (2018) [in preparation].
  •  ‘Bon Appétit! Hoe onder Napoleon koken een kunst werd’, in: Geschiedenis Magazine 53 (2018) [in preparation].


Book reviews:


Most ecent lectures:

  • ‘Eer, trouw of overtuiging? Hollandse generaals en admiraals in dienst van koning Lodewijk en keizer Napoleon’, in Nederlands Cavalerie Museum te Amersfoort op 4 februari 2005.
  • ‘Napoleon’s favourite brother’, in het Instituto Italiano di Cultura per i Paesi Bassi in Amsterdam op 11 februari 2005.
  • ‘Napoleon en de Université impériale’, op de aio-studiedag van het Huizinga Instituut te Barchem op 23 april 2005.
  • ‘De vergeten vorst. Het onbekende leven van koning Lodewijk Napoleon’, in het Nationaal Archief in Den Haag op 10 mei 2005.
  • ‘Ten onrechte verguisd en ten onrechte vergeten. De Nederlandse militaire geschiedenis van de Bataafs-Franse Tijd in woord en beeld’, op de studiemiddag van de Nederlandse Museumvereniging in het Legermuseum in Delft op 8 maart 2006.
  • ‘Een militair op de troon? Koning Lodewijk en de krijgsmacht’, op het congres Lodewijk I, koning van Holland. Vormgeving van de monarchie in Nederland (1806-1810), bij de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen in Amsterdam op 16 maart 2006.
  • ‘Tweemaal in ballingschap? Het verblijf van Napoleon op Elba en Sint Helena’, op het congres Ballingschap, een eeuwenoud fenomeen van de Rijksuniversiteit Groningen op 6 oktober 2006.
  • ‘De figurant als hoofdrolspeler: Roustam, de Mammeluk van Napoleon’, op de NWO-wetenschapsmanifestatie ‘Bessensap’ in Amsterdam op 22 mei 2007.
  • ‘Van broederliefde tot broederstrijd: Napoleon & Louis Bonaparte’ op de bijeenkomst van Probus Club Nederland, afdeling Roosendaal op 30 september 2009.
  • ‘”Du sublime au ridicule il n’ya qu’un pas”. Napoleon als literator’ op de studiedag ‘Hommes politiques et hommes de lettres en France de la Révolution à nos jours’ in Maison Descartes / Institut français aux Pays-Bas in Amsterdam op 28 januari 2010.
  • ‘Un militaire sur le trône? Le roi Louis et les forces armées, op de Conférence historique ‘Louis Bonaparte, premier roi de Hollande’ in Maison Descartes / Institut français aux Pays-Bas in Amsterdam op 21 september 2010.
  • ‘Napoleon, “die grote onbekende”’, op de Vriendenmiddag van de HOVO, afdeling Utrecht in Utrecht op 28 november 2011.
  • ‘Tweehonderd jaar Koninkrijk. Historisch herdenken of verworvenheden vieren’, voor het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis in Den Haag op 21 januari 2014; op de bijeenkomst van Probus Club Nederland, afdeling Roosendaal op 19 februari 2014; voor studenten van de Radboud Universiteit Nijmegen in Den Haag op 14 mei 2014.
  • ‘Cutting the Cake. The Congress of Vienna in British, German and French political Caricature (1814-1815)’ op de conferentie ‘Vienna 1815. The Making of a European Security System’ in Amsterdam op 6 november 2014.
  • ‘Napoleon, “die grote onbekende”’, hoorcollege voor Hoger Onderwijs voor Ouderen (HOVO) van de Universiteit Leiden te Leiden op 1 april 2015.
  • “The Belgians flee again! Shame on the Cowards! Are they Men?” Beschuldigingen van lafheid in het historiografisch debat over de slag bij Waterloo’ op het symposium ‘Waterloo 200. De slag om de herinnering’ in het Rijksmuseum in Amsterdam op 11 september 2015.
  • ‘Preparing for the War to come’ op de conferentie ‘Information and Power in History’ in Amsterdam op 17 maart 2017.
  • ‘“The Belgians ran at the first shot”. De slag bij Waterloo en de retoriek van de lafheid’, op de bijeenkomst van Probus Club Nederland, afdeling Roosendaal op 7 juni 2017.