Doel
Ontsluiten van het archiefmateriaal dat samenhangt met de activiteiten van een aantal grondwetscommissies tussen 1883 en 1983, inclusief het voorstadium en het eventuele wetgevingstraject. Het resultaat is inhoudelijk van belang voor historici, juristen en andere geïnteresseerden in de politieke praktijk. Het stelt de onderzoeker in staat de gedachtenvorming over thema’s als onderwijs, kiesrecht of de positie van de vrouw over een lange periode te volgen.
Status
Lopend
Uitvoerders
Huygens ING i.s.m. de Radboud Universiteit Nijmegen, waar een promotieonderzoek plaatsvindt naar de ‘politieke cultuur’ van staatscommissies voor grondwetsherziening in de periode 1945-1983.
Algemene beschrijving
De Nederlandse grondwet is een van de belangrijkste bronnen voor het Nederlandse constitutionele recht. De oudste geschreven grondwet dateert van 1798 en is opgesteld voor de revolutionaire Bataafse Republiek. In 1814 kwam de eerste niet-republikeinse grondwet tot stand voor de Vereenigde Nederlanden. In de afgelopen twee eeuwen is de grondwet herzien in onder meer 1848, 1917 en 1983. Het debat dat in de grondwetscommissies, bestaande uit politici en deskundigen, wordt gevoerd, weerspiegelt sociale bewustwordings- en veranderingsprocessen. Procedure en resultaat bieden zicht op de politieke context van het herzieningsproces. Het onderzoek richt zich op ambtelijke archieven en op institutionele en persoonlijke collecties van betrokken actoren.
Het totstandkomen van de grondwet van 1814 en de herzieningen van 1815 en van 1848 werden in eerdere Huygens ING-uitgaven gedocumenteerd (zie hiervoor Ontstaan der grondwet en de correspondentie van Thorbecke). Daarom begint dit project met de grondwetscommissie onder voorzitterschap van J. Heemskerk Azn. (1883-1884) en eindigt het met de uitvoering van een aantal wijzigingen voorgesteld door de staatscommissie voorgezeten door J.L.M.Th. Cals en A.M. Donner (1983). In totaal worden zeventien (staats)commissies onderzocht.
Het project wordt gesteund door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.