Begin 2011 maakte de minister Verhagen het topsectorenbeleid bekend. Het Kabinet kiest voor negen sectoren waarin de komende jaren 1,5 miljard euro geïnvesteerd wordt: water, agrofood, tuinbouw, hightech, life sciences, chemie, energie, logistiek en creatieve industrie. Het idee is dat overheid, bedrijfsleven en de kennissector samenwerken om de concurrentiekracht op deze terreinen te versterken. De onderzoekskoepels TNO, NWO en KNAW dienen hun programma’s deels te richten op de topsectoren. Die inspanningen maken deel uit van de 1,5 miljard.
De bijdrage van de geesteswetenschappen zal gezien de gekozen sectoren relatief bescheiden kunnen zijn. Kansen lijken er vooral te liggen in de sector creatieve industrie. Tenslotte zijn de humaniora al sinds de zeventiende eeuw onlosmakelijk verbonden met deze sector. In de Nederlandse Republiek vlogen boeken, kaarten en andere producten van geesteswetenschappers voor het eerst op grote schaal over de toonbanken van allerlei creatieve bedrijfjes.
Toch heeft de geesteswetenschap tegenwoordig over het algemeen weinig vruchtbare contacten met wat tegenwoordig creatieve industrie heet. Als deze er zijn, gaat het vaak alleen om het design-sausje over een al gereed product als een boek of een website. In het eigenlijke onderzoek of het bedenken van disseminatiewijzen wordt de creatieve industrie niet of nauwelijks ingezet.
Om eens te kijken of het ook anders kan, vond donderdag 10 november op het Huygens ING een zogenaamde game jam plaats. Geen getheoretiseer van beleidsmakers, maar gewoon kijken of er samen wat slims te maken valt. Vijf onderzoekers van het Huygens ING en de Universiteit van Amsterdam plus vijf creative directors uit de game-industrie sloten zich een dagje op en gingen de uitdaging aan. Het ging erom een game te ontwerpen die het Huygens ING en de UvA zouden kunnen inzetten in hun gezamenlijke Literary Quality-project.
De te ontwerpen game moest in staat zijn onderzoeksdata te vergaren: wat vinden mensen goede en slechte fictie en wat beschouwen zij al dan niet als “literatuur”? In de game jam werd gewisseld tussen plenaire brainstorms en sessies van tweetallen. Aan het eind van de dag lagen er meerdere goede ideeën voor serious games op tafel, die deels ook inzetbaar lijken te zijn in de corporate sector. Samenvoeging van de beste elementen zal vrijwel zeker een bruikbaar en mooi product opleveren.
Kortom: een geslaagd experiment, met twee resultaten. Om te beginnen de ingrediënten voor een game die het Literary Quality-project van onderzoeksdata kan voorzien. Maar bovenal: de empirische vaststelling dat samenwerking tussen geesteswetenschappers en de creatieve industrie heel vruchtbaar kan zijn.
Henk Wals