Doel
Proberen te bepalen hoe het onderwijs in de Nederlandse letterkunde in de periode 1890-1940 als instrument gebruikt werd voor de vorming van het culturele repertoire.
Status
Lopend
Uitvoerders
Algemene beschrijving
Dit project beoogt vast te stellen hoe het onderwijs in de Nederlandse letterkunde in de decennia voor de Tweede Wereldoorlog als instrument gebruikt werd voor de vorming van het culturele repertoire, mede in het licht van de verzuiling en van de tegenstelling tussen kennis van de nationale canon en persoonlijke ontplooiing.
De reconstructie hiervan geschiedt op basis van:
- de discussie met betrekking tot het literatuuronderwijs, zoals gevoerd in algemeen-culturele en onderwijstijdschriften;
- schoolboeken;
- de lespraktijk, voor zover achterhaalbaar.
De resultaten van deze reconstructie worden gerelateerd aan de autonomisering van het literaire veld en aan vergelijkbare ontwikkelingen in het buitenland.
Looptijd
2006-
Leden projectcommissie
- prof. dr. G.J. Dorleijn (RUG)
- dr. G.J. Johannes (UU)
Contact
Ton van Kalmthout • 070-3315884 • ton.van.kalmthout@huygens.knaw.nl
Literatuur Show ▼
- Ton van Kalmthout, ‘Vormend lezen, Taakopvattingen van het literaire leesonderwijs, ca. 1890-1940′, in: Nederlandse Letterkunde 7 (2002) 2 (mei), p. 101-132.
- Ton van Kalmthout, ‘The most universal, beautiful and enthralling, The teaching of comparative literature in the Netherlands, ca. 1880-1940′ in: T.J. Broos et al. (eds.), The Low Countries – Crossroads of Cultures, Münster: Nodus Publikationen, 2006, p. 217-229.
- Ton van Kalmthout, ‘Literature as a means of defence, Humanism and nationalism in the teaching of literature in the Netherlands, ca. 1900-1940′ in: G.J. Dorleijn (ed.), New trends in Modern Dutch Literature, Leuven: Peeters, 2006, p. 39-52.
- Ton van Kalmthout, ‘Middelaars tussen de grote volken. Literatuuronderwijs en vertaalwezen in Nederland, 1880-1940′, in: Filter 14 (2007) 3 (okt.), p. 5-12.
- Ton van Kalmthout, ‘Heraut en hekkensluiter. De decanonisering van de dichter Willem Bilderdijk in de decennia voor de Tweede Wereldoorlog’ in: Marinus van Hattum e.a. (red.), Een eeuw rare kostgangers. Vereniging Het Bilderdijk-Museum 1908-2008, Amstelveen: Eon Pers, 2008, p. 253-275.
- Ton van Kalmthout, ‘Middelaar tussen de cultuur en het opgroeiende geslacht. De literatuur-onderwijzende leraar Nederlands, 1880-1940′, in: [Jaap Blansjaar e.a. (red.)], Mag ik je voorzichtig op mijn bestaan wijzen. Een vriendenboek voor Nop Maas, uitgegeven ter gelegenheid van zijn zestigste geboortedag op 1 december 2009. Haarlem: Vogelperspectief, 2009, p. 97-118.
- Ton van Kalmthout, ‘Minister Marchant schaft het HBS-examen in de letterkunde van de vreemde talen af’ in: Helleke van den Braber & Jan Gielkens (red.), In 1934. Nederlandse cultuur in internationale context. Amsterdam-Antwerpen: Querido, 2010, p. 127-135.
- ‘The Sound of Literature. Secondary School Teaching on Reading Aloud and Silent Reading, 1880-1940’, in: Graham Allen, Carrie Griffin & Mary O’Connell (eds.), Readings on Audience and Textual Materiality. London: Pickering & Chatto, 2011, p. 143-153, 1991-194.
- ‘Nuchtere zin en een sprankje poëzie, aangewakkerd tot een weldadige gloed. A.E.H. Swaen en de Engelse letteren’, in: Anne van Buul (red.), Lopende vuurtjes. Engelse kunst en literatuur in Nederland en Belgie rond 1900. Hilversum: Verloren, 2012, p. 37-54.
- ‘Een jonge en tere bloem. De Nederlandse anglistiek rond 1900 en de transfer van literatuur’, in: Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde 128 (21012) 3-4, p. 295-308.
- met Eszter Kovács: ‘Beatrijs voor de klas. Hoe een middeleeuws verhaal doordrong tot de schoolcanon in Nederland’, in: Ton van Kalmthout, Orsolya Réthelyi & Remco Sleiderink (red.), Beatrijs de wereld in. Vertalingen en bewerkingen van het Middelnederlandse verhaal. Gent: Academia Press, 2013, p. 125-138.
